Vergi Hukuku

Vergi Takdir Komisyonu Nedir?

TAKDİR KOMİSYONU NEDİR?

Takdir komisyonları, Vergi Kanunlarına göre, üzerinde resen tarh sebebi mevcut olan mükellefler için, vergi idaresince istenilen servet, fiyat, ücret veya matrah ve kıymetleri belirlemek üzere kurulan idari yapılardır.


VERGİNİN TAKDİRE SEVK SEBEBİ NEDİR?

Bir mükellefin takdir komisyonuna gönderilebilmesi, resen tarh sebebinin olayda mevcut olması gerekir. Birçok Yargıtay Kararında, önemli olan hususun, matrah takdiri için takdir komisyonuna sevkin yapıldığı sırada re’sen takdir nedeninin belli ve bunun takdir komisyonunca da biliniyor olması gerektiği vurgulanmıştır.

Bununla birlikte takdir komisyonları, resen tarh sebebinin bulunup bulunmadığını inceleme yetkisine haiz değildir.


TAKDİR KOMİSYONLARI KİMLERDEN OLUŞUR?

İllerde vergi dairesi başkanının, başkanlık bulunmayan yerlerde defterdarın, ilçelerde malmüdürünün veya bunların görevlendireceği memurların başkanlığı altında ilgili vergi dairesinin yetkili iki memuru ile seçilmiş iki üyeden kurulur.

VUK’nun 73. maddesine göre takdir komisyonlarının seçimle gelen üyeleri, tüccarlar için ticaret odalarınca, diğer sanat ve meslek erbabı için mesleki teşekküllerce kendi üyeleri arasında veya haricen seçilir.

TAKDİR KOMİSYONU TÜRLERİ NELERDİR?

Vergi dairelerinde, ayrı bir yapı olarak sürekli nitelikte takdir komisyonları kuruludur. Bazı vergi dairelerinde ise bu bağımsız yapı sürekli nitelikte bulunmamakta ve ihtiyaç halinde geçici olarak komisyon kurulmakta ve kararlar buradan çıkmaktadır.


TAKDİR KOMİSYONU KARARLARINDA NELERE YER VERİLMELİDİR?

Kararlar içerisinde mutlaka başkan ve diğer üyelerin imzaları yer almalıdır. Bunların yanında:

  • Kararın sıra numarası,
  • Kararın tarihi,
  • Mükellefin soyadı ve adı (Tüzel kişilerde unvanı),
  • Mükellefin açık adresi,
  • Takdirin ilgili bulunduğu vergi,
  • Takdirin ilgili bulunduğu vergilendirme dönemi,
  • Takdir edilen matrah
  • Takdirin gerekçeleri ve takdir hakkında açıklama

Bunlarla birlikte tarh edilen verginin, mükellefe tebliğ edilen ihbarnamede takdir komisyonu kararı ile bu karara dayanak oluşturulan vergi inceleme raporu yer almalıdır.


TAKDİR KOMİSYONUNUN YETKİLERİ NELERDİR?

Takdir komisyonları önüne gelen dosyalarla ilgili olarak istediği tüm araştırmaları yapmak yetkisine sahiptir. Bu araştırmaların yanında vergi incelemesi yapma yetkisine de haizdir.


TAKDİR KOMİSYONLARI NE TÜR VERGİLER İÇİN MATRAH TAYİNİ YAPABİLİR?

Vergi takdir komisyonları kural olarak bütün vergi türleri için matrah tespiti yapmaya yetkilidir. Aksi yönde kanunda herhangi bir kısıtlama mevcut değildir.

TAKDİR  KOMİSYONLARI MATRAH TAYİNİNİ NE GİBİ HUSUSLARA DAYANARAK YAPMAKTADIR?

Komisyon matrah tespiti yaparken, mükellefin konu ile alakalı defter, belge, kayıt vs. Gibi mükellef tarafından tutulacak olan tüm kayıtları incelemek ve gerekirse konu ile alakalı mükelleflerin beyanlarına başvurmak zorundadır.

Bunların yanında doğru matrah tespiti için, mükellef adına önceden düzenlenen evraklara, söz konusu ihtilafı ortaya çıkaran sebeplere, mükellefin faaliyetlerine ve mükellefin faaliyet gösterdiği sektörün özelliklerine yönelik bir araştırma ve değerlendirme yapmak elzemdir.

Tabii bunu yapmadan da matrah tespiti mümkün ancak yapılacak olan inceleme ve araştırma ne kadar dar olursa, tespit edilecek matrah o denli gerçekten uzak olacaktır. Bu durumda yargı  makamlarınca, tespit edilen matraha yönelik yapılan tarhriyat kaldırılacaktır.



TAKDİR KOMİSYONU VE ZAMANAŞIMI MESELESİ?

VUK a göre, takdir komisyonuna sevk edilen vergi için işleyen tarh zamanaşımı duracaktır. Bu durumda takdir komisyonun, kararını vergi dairesine sevk edene kadar duran zamanaşımı sevkle birlikte, sevkin ertesi günü kaldığı yerden işlemeye devam edecektir.


BU ZAMANAŞIMI, KOMİSYON KARARININ ÇIKACAĞI ZAMANA KADAR MI DURACAKTIR?

Kural olarak, duran zamanaşımı, kararın vergi dairesine sevk edilmesinin ertesi günü işlemeye devam edecektir.

Ancak duran zamanaşımı her halde 1 yılı geçemeyecektir. 1 yılın sonunda duran zamanaşımı, komisyonca matrah tespiti yapılmamış olsa dahi, işlemeye  devam edecektir.

Bu durumda, zamanaşımı süresi yaklaşan bir vergi için zamanaşımının dolması durumunda, verginin tarh edilememesi hali ortaya çıkacaktır. Bu vergi dairelerince istenilmeyecek olan bir haldir.


VERGİNİN, TAKDİRE SEVKİ EN SON NE ZAMAN YAPILABİLİR?

Vergide takdire sevk tarihi, zaman aşımının son yılının en geç son iki günü olarak belirlenmiştir. Zaman aşımının son yılı içinde vergide takdire sevk işlemleri gerçekleştirilir.

Örnek vermek gerekirse, 2020 Aralık’ta tarh zamanaşımı dolacak olan bir vergi için komisyona sevk tarihi en geç 31 aralıktır.

KOMİSYON KARARLARINA YÖNELİK İTİRAZ İMKANI VAR MIDIR?

Vergi daireleri, tespit edilen matrahı uygun bulmamaları durumunda, matrahın yer aldığı komisyon kararı için , kendilerine sevk tarihinden itibaren 15 gün içinde Vergi Mahkesinde dava açabilirler.

Stajyer Avukat Abdulkadir Gül

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir