Tacir Kimdir ve Tacir Olmaya Bağlanan Sonuçlar Nedir?

Hukuk düzenimiz açısından tacir olmaya bağlanan önemli sonuçlar vardır, bu sonuçlar kimi zaman bir külfet niteliğindeyken kimi zamanda nimet niteliğindedir.

Tacir sıfatının kazanılmasında gerçek kişiler ve tüzel kişiler bakımından ayrım vardır;

Bu ayrıma göre kural olarak  gerçek kişiler bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adlarına işletmeleri ile tacir sıfatını kazanırlar ve tacir sayılmanın sonuçlarına katlanırlar/yararlanırlar, tüzel kişiler bakımından ise ticaret şirketleri tacir sayılmaktadır.

Tacir Olmaya Bağlanan Sonuçlar

1- İflasa tabi olma

Tacirler her ne sebeple olursa olsun borçlarından dolayı iflasa tabidir.

2- Ticaret unvanı seçme ve kullanma

3- Ticaret sicili ve odalara kayıt

4- Ticari defter tutma

5- Basiretli iş adamı gibi hareket etme

Tacir, ticari faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği Türk Ticaret Kanununda açıkça düzenlenmiştir, bu hükümle tacirlere objektif özen yükümlülüğü getirilmekte ve ticari faaliyetlerinde düşünerek, ölçerek, sorumluluklarını öngörerek, bilinçli bir şekilde hareket etmesi beklenmektedir.

Basiretli davranma yükümlülüğü, sözleşmenin uyarlanmasını talep etme, cezai şartın tenkisini talep etme, zorda kalma durumu hariç aşırı yararlanma (gabin) hükümlerine dayanma imkanını çoğu zaman zorlaştırmaktadır zira tacirden bugünü ve yarını düşünerek davranması beklenmektedir.

6- Ticari İş Karinesi

Tacirin yaptığı işlerin ticari olması asıldır, tartışmalı olmakla birlikte tacirin tüketici sayılamayacağı görüşü bu karineye dayanmaktadır.

7- Ücret ve Cezanın İndirilmesini isteyememe

Her ne kadar cezai şartın indirilemeyeceği doktrinde ileri sürülmüş olsa da Yargıtay içtihatları, tacirin ticari hayatını sona erdirecek şekilde kararlaştırılan cezai şartların indirilmesi yönündedir.

8- Bazı ihtar ve ihbarların belirli şekilde yapılması

Tacirler arasında yapılacak, sözleşmeden dönme, sözleşmenin feshi, diğer tarafı temerrüde düşürmeye yönelik ihtar/ihbarlar noter kanalıyla, telgraf, taahhütlü mektup veya Kep ile yapılmalıdır.

9- Fatura ve teyit mektubuna itiraz

Tacir kendisine gönderilen fatura veya teyit mektubu  8 gün içerisinde itiraz etmezse bunların içeriğini kabul etmiş sayılır, bu nedenle süresinde itiraz edilmesi son derece önemlidir.

10- Ücret ve  faiz isteyebilme

Ticari işletmesiyle ilgili bir işte bulunan veya hizmet gören tacir bunun karşılığında uygun bir ücret isteme hakkına sahiptir, tacir aynı zamanda yapmış olduğu masraflar veya vermiş olduğu avans nedeniyle faiz isteme hakkına da haizdir.